Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Ρίξτε μια ματιά γύρω σας. Κοιτάξτε τον διπλανό σας.
Εκεί έξω…
Ο πόλεμος χτυπάει την πόρτα στη γειτονιά μας, ο μισθός τελειώνει στις 20 του μήνα, ο Μητσοτάκης αρνείται πως παρακολουθούσε το μισό Υπουργικό του συμβούλιο, οι ΟΠΕΚΕΠέδες κυκλοφορούν με Φεράρι.
Και εμάς… προσπαθούν να μας πνίξουν κάθε μέρα, με τόνους φόβου και ανασφάλειας.
Γιατί πίστευαν ότι θα τα παρατούσαμε, ότι θα μας αρκούσε απλώς να ζούμε στη νοσταλγία ενός ένδοξου παρελθόντος. Να λέμε ιστορίες από τα παλιά και το βράδυ να κοιμόμαστε ήσυχοι, γιατί δεν θα ταλαιπωρούμασταν ούτε με το παρόν, ούτε με το μέλλον.
Γελάστηκαν.
Γιατί οι ήσυχοι και οι συμβιβασμένοι δεν ήμασταν ποτέ εμείς.
Εμείς είμαστε εδώ. Είμαστε ανήσυχοι, ενοχλητικοί, απαιτητικοί.
Και σε αυτό το Συνέδριο έχουμε μια ακόμα μοναδική ευκαιρία: να σπάσουμε την «κανονικότητα» του φόβου και της ανασφάλειας.
Να πείσουμε την ελληνική κοινωνία να μας εμπιστευτεί ξανά, γιατί είμαστε οι μόνοι που ξέρουμε πώς μπορούμε να βγούμε από το τέλμα της στασιμότητας. Ξέρουμε πώς να αντιμετωπίσουμε την ανώνυμη εταιρεία του Μαξίμου, χωρίς να τους προσφέρουμε άλλοθι αντισυστημικότητας και ταξίδια στην Ιθάκη.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Ζούμε σε ταραγμένες εποχές. Όλα όσα μέχρι πρότινος θεωρούσαμε δεδομένα και αυτονόητα, δεν είναι πια. Η δυτική κανονικότητα χάνεται μέρα με την μέρα. Δίνει την θέση της στον αυταρχισμό, στις ανισότητες που παγιώνονται, στους θεσμούς που αδυνατίζουν, στο δίκαιο του ισχυρού.
Μπροστά στα μάτια μας, η ακροδεξιά γιγαντώνεται, γιατί υπόσχεται επιστροφή σε έναν κόσμο κατανοητό. Προσφέρει την ψευδαίσθηση της ασφάλειας και του ελέγχου.
Απέναντι σε αυτόν τον φόβο και την ανασφάλεια με την οποία μας τροφοδοτούν συνειδητά, μόνο εμείς διαθέτουμε το ιστορικό ένστικτο και τη γνώση να αναμετρηθούμε με παράλληλες κρίσεις χωρίς να χάσουμε τον προσανατολισμό μας.
Μόνο εμείς μπορούμε σήμερα να σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά, και να κάνουμε πράξη το αίτημα της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας:
Να γυρίσουμε το τραπέζι ανάποδα.
Να πούμε «φτάνει πια» στις δήθεν λύσεις ανάγκης και στους τεχνητούς μονοδρόμους.
Να πούμε ότι ήρθε η ώρα να αλλάξουμε τροχιά.
Θέλουμε Αλλαγή.
Θέλουμε Αλλαγή, plus κάτι ακόμα: την συμφιλίωση των παιδιών της κρίσης με τις γενιές που κάποιοι πίστεψαν πως την προκάλεσαν. Το χρωστάμε στην πατρίδα που υπηρετούμε, γιατί μάθαμε από τον κακό μας εαυτό. Το χρωστάμε στην παράταξη μας, που φωτίζεται πάντα μέσα από την ενεργή συμμετοχή και την συλλογική αυτοπεποίθηση.
Θέλουμε Αλλαγή, plus κάτι ακόμα: να πάρουμε πίσω το δικό μας λεξιλόγιο, από έναν Πρωθυπουργό που περιφέρεται ως τάχα «μεταρρυθμιστής» και μια κυβέρνηση τάχα «προοδευτική».
Εμείς ξέρουμε τι είναι το δικαίωμα στο νέο ξεκίνημα. Τι σημαίνει κράτος-συμπαραστάτης, ασφάλεια των δημόσιων μεταφορών, ισότιμη ψηφιακή πρόσβαση, οικονομική αυτοδυναμία.
Εμείς ξέρουμε τι σημαίνει διαφάνεια και λογοδοσία, διαύγεια, πράσινη μετάβαση, κλιματική δικαιοσύνη, παραγωγική ανθεκτικότητα, στεγαστική αποκατάσταση, δικαίωμα στην αποσύνδεση.
Εμείς δεν αφήνουμε κανέναν πίσω. Εμείς επιλέγουμε την εξωστρέφεια, όχι την υποτέλεια.
Εμείς μιλάμε για ηθική, ενσυναίσθηση και αξιοπρέπεια. Και εμείς τα εννοούμε.
Για να πετύχουμε, όμως, δεν φτάνει απλώς να υπενθυμίζουμε το ένδοξο παρελθόν. Αλλά έχουμε χρέος, να προετοιμάσουμε και την μορφή που θα έχει το ΠΑΣΟΚ έως το 2030. Και η μορφή αυτή περνάει μέσα από τις σημερινές μας αποφάσεις:
1.Ξεκινάμε από μια θέση αρχής: Τι ΠΑΣΟΚ θέλουμε;
Ένα κόμμα συμπλήρωμα, δήθεν για να μην αποσταθεροποιηθεί η χώρα; Ή ένα κόμμα που γίνεται ξανά μεγάλη παράταξη και κίνημα, που διευρύνεται κοινωνικά στον προοδευτικό χώρο και πρωταγωνιστεί στη μάχη για την πολιτική αλλαγή στον τόπο;
Η απάντηση πρέπει να είναι καθαρή, όπως καθαρή πρέπει να είναι και η διαχωριστική γραμμή με τη δεξιά, χωρίς αστερίσκους και θολά σημεία. Διαχωριστική γραμμή με τη δεξιά του Μητσοτάκη, αλλά και οποιουδήποτε άλλου.
Ως διαφοροποίηση πολιτική, ιδεολογική, αξιακή, ηθική. Ως διαφοροποίηση ιστορική και διαχρονική, που διαπερνάει τις αγωνίες και τους αγώνες όλων των δημοκρατικών πολιτών της πατρίδας μας.
2.Η διαχωριστική αυτή γραμμή δεν φτάνει να τίθεται μόνο στην κεντρική πολιτική σκηνή. Πρέπει να τέμνει κάθετα οποιονδήποτε χώρο μαζικής πολιτικής διεργασίας.
Πρέπει να μπαίνει καθαρά στα συνδικάτα, στα επιμελητήρια, στην αυτοδιοίκηση, στους Δήμους και τις Περιφέρειες της χώρας.
Καμία συνδιοίκηση με τη δεξιά στους μαζικούς χώρους, καθαρές επιλογές στήριξης συνδυασμών στους μεγάλους Δήμους, ώστε να εκπροσωπείται ανόθευτα η πολιτική μας αντίληψη για αποκέντρωση, λογοδοσία και αντιπροσώπευση σε τοπικό επίπεδο.
Γιατί η αυτοδιοίκηση δεν είναι απολίτικη, δεν είναι άθροισμα μηχανισμών. Είναι βαθιά πολιτική, τη δημιούργησε το ΠΑΣΟΚ, και το ΠΑΣΟΚ θα την χειραφετήσει ξανά από μία κεντρική εξουσία που την θέλει εξαρτώμενη και επαίτη με το χέρι ανοιχτό.
3.Η διεύρυνση της παράταξης είναι αναγκαία.
Δίνουμε μάχη νίκης και όχι μάχη κατάταξης. Και η νίκη δεν επιτυγχάνεται από ένα κόμμα κλειστό και φοβικό.
Πρέπει να ανοίξουμε στην κοινωνία με αυτοπεποίθηση. Δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε. Αλλά το άνοιγμα αυτό δεν μπορεί να γίνει με όρους «αντί». Πρέπει να γίνει με όρους ελάχιστης συνάφειας. Συνάφειας πολιτικής, ιδεολογικής, αξιακής.
Συνάφειας όμως και ως προς το ιστορικό αφήγημα της παράταξης. Δηλαδή πολύ απλά, για να μπορέσουμε σήμερα να προχωρήσουμε μαζί, πρέπει να μπορούμε να πούμε όλοι το αυτονόητο:
- Ότι τη χώρα το 2009 τη χρεοκόπησε η ΝΔ και ο Καραμανλής.
- Ότι το ΠΑΣΟΚ το 09-11 σήκωσε μόνο του την πατριωτική ευθύνη να μείνει η χώρα όρθια όταν όλοι οι άλλοι έχτιζαν πολιτικές καριέρες.
- Ότι δεν είμαστε ίδιοι με αυτούς που έχυσαν δηλητήριο με διχαστικές διαιρετικές τομές στη βάση της ελληνικής κοινωνίας, ή ενώ είχαν επιλογή, επέλεξαν να νομιμοποιήσουν την ακροδεξιά του Καμμένου στη διακυβέρνηση της χώρας. Όχι μία, αλλά δύο φορές.
4.Πρέπει να απαντήσουμε καθαρά: τι κόμμα θέλουμε; Θέλουμε ένα κόμμα που βάζει ξανά στο προσκήνιο τα μέλη του; Ή ένα κόμμα περαστικών, που με 2 ευρώ γίνονται ισότιμοι στη συναπόφαση με τον κάθε ένα από εμάς εδώ;
Εγώ, λοιπόν, προτείνω να πούμε καθαρά: όχι στους φίλους του 2ευρου, που δεν τους είδαμε ποτέ δίπλα μας στις κρίσιμες εθνικές κάλπες. Να δώσουμε ξανά αξία στην ιδιότητα του μέλους, στις οργανώσεις μας, στην παραγωγή πολιτικής από τα κάτω, στον διάλογο στη συναπόφαση.
Ναι στις ανοιχτές διαδικασίες, αλλά με αυτούς που δηλώνουν παρόντες σε κάθε πόλη και κάθε χωριό της πατρίδας μας για να κρατάνε τη σημαία της παράταξης ψηλά. Όχι οι περαστικοί, όχι οι εντεταλμένοι των κάθε συμφερόντων.
5.Επανασύσταση της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ.
Νεολαία με δικά της όργανα, αυτοτέλεια και καθαρή φωνή. Νεολαία κινηματική, χωρίς εργαλειοποίηση από το κόμμα.
Με ανοιχτό, δημοκρατικό Ιδρυτικό Συνέδριο. Χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς “στρατούς”.
Με επιμόρφωση των νεότερων, με ψηφιακά εργαλεία και διασύνδεση με ευρωπαϊκά think tanks.
Με τη δημιουργία Γραμματείας Νέας Γενιάς, ως «γέφυρα» της με την κεντρική πολιτική σκηνή, που θα παράγει πολιτική, ειδικά για τις νέες γενιές.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Μας ρωτάνε κάθε μέρα οι εντεταλμένοι κυβερνητικοί παπαγάλοι: «Για πόσο ακόμα θα καίει ο ήλιος του ΠΑΣΟΚ; Για πόσο ακόμα θα αντέξουν να μην σφαχτούν μεταξύ τους;».
Σε όλους αυτούς τους πλασματικά αγωνιούντες, κάθε μέρα απαντάμε: η πραγματική μας δύναμη δεν πηγάζει από τα συστημικά συμφέροντα, τη μιντιακή υπεροχή και την καλοστημένη δημοσκοπολογία.
Η δική μας δύναμη είναι η αντοχή των ιδεών μας, είναι η επιμονή στις πολιτικές μας αρχές, είναι η αταλάντευτη στράτευση να υπηρετείς τις αξίες σου, χωρίς να βάζεις νερό στο κρασί σου. Χωρίς να συμβιβάζεσαι.
Και τελικά, κόντρα σε όλους τους, εμείς συνεχίζουμε. Επιμένουμε. Και ελπίζουμε.
Σε τέτοιους καιρούς, η ελπίδα δεν είναι εύκολο πράγμα. Όχι μόνο επειδή ποδοπατήθηκε στο παρελθόν.
Αλλά γιατί κάθε μέρα, η κανονικότητα της διαφθοράς και των σκανδάλων, της διάλυσης των θεσμών και της δημοκρατίας μας, δυναμώνει τη συλλογική απαξίωση, και αυτή μετατρέπει το αίτημα για ποιότητα ζωής σε ανάγκη για επιβίωση. Μετατρέπει τη διάθεση για συμμετοχή σε αδιαφορία.
Σε αυτήν την Ελλάδα, το να ελπίζεις θεωρείται πολυτέλεια. Κάποιοι ίσως μπουν στον πειρασμό να συμβιβαστούν με την εξουσία, να βάλουν το προσωπικό όφελος μπροστά. Κάποιοι θα φοβηθούν, κάποιοι θα σκύψουν το κεφάλι και θα περιμένουν να περάσουν τα δύσκολα.
Όχι εμείς. Όχι εμείς που είμαστε σήμερα εδώ, και μαζί με εμάς, άλλοι χιλιάδες εκεί έξω.
Γιατί εμείς μάθαμε στα δύσκολα να στεκόμαστε όρθιοι και να διαλέγουμε πλευρά. Αυτό είναι πολιτική. Να διαλέγεις με ποιους είσαι.
- Είμαστε με τους αθέατους πρωταγωνιστές. Με εκείνους που κρατούν τη χώρα όρθια, χωρίς να περιμένουν επαίνους, χωρίς να έχουν πρόσβαση σε κλειστά δίκτυα εξουσίας.
- Είμαστε με κάθε συνηθισμένο άνθρωπο, που δίνει κάθε μέρα και μια καινούρια μάχη:
- Με τον δάσκαλο, που διορίστηκε σε ένα ακριτικό νησί και κοιμάται σε camping.
- Με τον νοσηλευτή, που αποκοιμάται στο φανάρι μετά από 40 ώρες εφημερίας σε δημόσιο νοσοκομείο.
- Με την εργαζόμενη του 13ωρου, που ένα ωραίο πρωί διαπιστώνει πως η συνάδελφος της έχει αντικατασταθεί από την τεχνητή νοημοσύνη.
- Είμαστε με τον επαγγελματία, που τα δηλώνει όλα, αλλά τιμωρείται με την τεκμαρτή φορολόγηση, γιατί το κράτος αδυνατεί να εντοπίσει τη μεγάλη φοροδιαφυγή.
- Με τον 35άρη, που μένει ακόμα στο παιδικό του δωμάτιο.
- Με τον επιχειρηματία, που έχει μια ιδέα για να αλλάξει τον κόσμο και πασχίζει να πάρει δάνειο για να την κάνει πράξη, όταν άλλοι, που δεν το χρειάζονταν, το πήραν σε ένα βράδυ.
- Είμαστε με τον αγρότη, που ξυπνάει στις 5:00 το πρωί και βλέπει ξαφνικά την επιδότηση του παγωμένη.
- Με τον συνταξιούχο, που προτιμάει να φάει το ίδιο φαγητό για μέρες, για να δώσει χαρτζιλίκι στα εγγόνια του.
- Με το ζευγάρι, που θα τολμήσει να προσπαθήσει για δεύτερο παιδί.
Με την Ελλάδα που προσπαθεί να ζήσει όπως θέλει, γιατί δεν έμαθε να λέει «δεν βαριέσαι».
Είμαστε με το 99% των πολιτών, που βλέπουν τον πλούτο να συγκεντρώνεται στα χέρια των λίγων. Σε αυτούς δίνουμε φωνή ξανά.
Αυτή είναι η δική μας «συμμαχία των αοράτων», ο πραγματικός κορμός της ελληνικής κοινωνίας.
Αυτοί που εργάζονται, δημιουργούν, καινοτομούν, επιμένουν, παράγουν, μορφώνονται, εξελίσσονται παρά τις αντιξοότητες. Κουράζονται, αλλά πεισμώνουν. Δεν τα παρατάνε.
Είμαστε με αυτούς που ελπίζουν. Και μαζί τους, ελπίζουμε κι εμείς.
Για να σηκωθούμε, όπως έλεγε και η Φώφη Γεννηματά, λίγο ακόμα, λίγο ψηλότερα.
Η δική μας ελπίδα δεν είναι πουκάμισο αδειανό. Είναι η διαρκής μάχη για δημοκρατία και δικαιοσύνη παντού. Δικαιοσύνη θεσμική, οικονομική, κοινωνική.
Η διαρκής μάχη κάθε μέρα που περνάει, για όλες εκείνες τις μικρές αλλαγές που στο τέλος θα φέρουν τη μεγάλη. Αλλαγή με πρόσημο.
Για να δούμε ξανά μια άγνωστη θέα, σε κάποιο απάτητο βουνό. Για να φτιάξουμε την χώρα μας από την αρχή.
Γιατί, όχι, δεν είμαστε όλοι ίδιοι.
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Κλείνοντας, ρίξτε μια ματιά γύρω σας ξανά.
Η ιστορία του καθενός μας είναι διαφορετική: άλλες αφετηρίες, άλλες εμπειρίες, άλλες ηλικίες, άλλα βιώματα. Σήμερα όμως είμαστε εδώ.
Είμαστε όλοι εδώ σε αυτή την αίθουσα. Και ο κάθε ένας από εμάς ξέρει καλά, πως το τέλος μας θα μπορούσε να έχει έρθει, σε κάθε στροφή της διαδρομής.
Είμαι από αυτούς που νιώθω χρέος μου να μην ξεχνάω. Να μην ξεχνάμε.
Χάρη σε ποιους – και κυρίως χάρη σε ποια – είμαστε σήμερα εδώ.
Χάρη σε ποια μπορούμε σήμερα να κοιτάμε και πάλι ψηλά.
Χάρη σε ποια, η ανηφόρα είναι πίσω, γιατί μας άνοιξε τον δρόμο και την ανεβήκαμε. Δεν φτάσαμε ακόμα στον προορισμό, αλλά πλέον μπορούμε να τον δούμε.
Η κοινωνία εκεί έξω δεν θα μας περιμένει για πάντα, γιατί όντως οι ευκαιρίες δεν είναι αμέτρητες.
Εμείς δεν παίζουμε και δεν θα παίξουμε ποτέ τις ευκαιρίες της παράταξης στα ζάρια.
Εμείς είμαστε ΠΑΣΟΚ χωρίς αστερίσκους και προϋποθέσεις.
Εμείς δεν κάνουμε ούτε βήμα πίσω στα πιστεύω μας.
Εμείς δεν παζαρεύουμε την ηθική μας.
Εμείς δεν θυσιάζουμε τη σοβαρότητα μας.
Εμείς συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι τα όνειρα μας είναι πιο δυνατά από τις αναμνήσεις μας.
Εμείς στεκόμαστε εδώ με το κεφάλι ψηλά.
Εμείς το λέμε δυνατά για να το πιστέψουμε πρώτα εμείς:
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Κι όμως, αλλάζει. Κι όμως, αλλάζει.
Καλό μας αγώνα!