Την Παρασκευή 21 Νοεμβρίου, ημέρα που η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τα Εισόδια της Θεοτόκου, η συνοικία των Νέων Αλατσάτων στο Ηράκλειο στρέφει το βλέμμα στην Παναγία, τη μεγάλη προστάτιδά της, και παράλληλα στην ιστορία της, που ξεκινά αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής εγκαταστάθηκαν εκεί το 1922. Ήταν χριστιανοί πρόσφυγες από το Αλάτσατα της Μικράς Ασίας, που έφεραν μαζί τους μνήμες, παραδόσεις και βαθιά πίστη. Τότε, η περιοχή ήταν γνωστή ως «Χάνιαλη Τεκέ», από το ομώνυμο μουσουλμανικό τέμενος που δέσποζε στην κεντρική πλατεία – ένα κτίσμα που διατηρείται έως σήμερα. Το 1992, επί δημαρχίας Κώστα Κληρονόμου, αγοράστηκε, αναστηλώθηκε και παραδόθηκε στον Σύλλογο Αλατσατιανών, αποτελώντας πλέον ζωντανό κομμάτι της ιστορικής ταυτότητας της συνοικίας.
Με την εγκατάστασή τους στο νέο τόπο, οι πρόσφυγες έσπευσαν να χτίσουν τον πρώτο χριστιανικό Ναό, αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, μιμούμενοι τον περικαλλή ναό της πατρίδας τους, ο οποίος εξακολουθεί να υπάρχει, αν και μετεξελιγμένος σε τέμενος και αργότερα σε μουσείο. Παρά τις δυσκολίες του πολέμου και τη διακοπή των εργασιών κατά τη Γερμανική Κατοχή, ο πρώτος ναός ολοκληρώθηκε το 1945, χρονιά κατά την οποία ιδρύθηκε και επίσημα η Ενορία. Έναν χρόνο αργότερα, ο Αρχιμανδρίτης Θεοφύλακτος Σμυρνιωτάκης εγκαταστάθηκε ως πρώτος Εφημέριος, αφήνοντας έντονο το αποτύπωμά του στην τοπική εκκλησιαστική ζωή.
Η ανάπτυξη της συνοικίας και η αύξηση του πληθυσμού οδήγησαν το 1966 στην έναρξη της ανέγερσης ενός νέου, μεγαλύτερου ναού στο ίδιο σημείο. Με τις ακούραστες προσπάθειες του π. Θεοφυλάκτου Σμυρνιωτάκη και τη στήριξη των ενοριτών, ο σημερινός ναός ολοκληρώθηκε σε μόλις οκτώ μήνες, καθιστώντας τον κεντρικό πνευματικό πυλώνα της κοινότητας.
Το προάστιο, που για χρόνια ήταν γνωστό ως «Αμπελόκηποι» λόγω των πολλών αμπελώνων της περιοχής, μετονομάστηκε σε «Νέα Αλάτσατα» το 1988, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου. Σήμερα, περίπου 6.000 άνθρωποι κατοικούν στην Ενορία, πολλοί εκ των οποίων δεν έχουν μικρασιατική καταγωγή. Ωστόσο, οι απόγονοι των Αλατσατιανών, με τη στήριξη της Εκκλησίας και του δραστήριου Συλλόγου τους, συνεχίζουν να διαφυλάσσουν τα ήθη, τα έθιμα και τον ιδιαίτερο πολιτισμό της «πατρίδας», όπως λένε με συγκίνηση, της μακρινής αλλά πάντα ζωντανής Ιωνίας.
Στα Νέα Αλάτσατα, η μνήμη δεν είναι απλώς ιστορία· είναι τρόπος ζωής.
Χρόνια πολλά στην ενορία μας!!
Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες
Η Παναγιά μητέρα όλων μας, να μας δίνει υγεία!!
©️ Αγγελική Σαρικαβάζη
21.11.25
