Η δημόσια συζήτηση γύρω από εγκλήματα έμφυλης βίας αποκαλύπτει, δυστυχώς, ένα βαθιά ριζωμένο πρόβλημα, την τάση να μετατίθεται η ευθύνη από τον θύτη στο θύμα.
Κάθε φορά που μια γυναίκα πέφτει θύμα βίας, αναπαράγονται τα ίδια επικίνδυνα στερεότυπα «ας πρόσεχε», «φταίει που πήγε», «οι γονείς της δεν την ανέθρεψαν σωστά».
Την ίδια στιγμή, ο θύτης συχνά αντιμετωπίζεται με επιείκεια: «ήταν καλό παιδί», «δεν είχε δώσει δικαιώματα», «άντρας είναι».
Αυτή η στάση δεν είναι απλώς άδικη είναι επικίνδυνη. Διαιωνίζει μια κουλτούρα που κανονικοποιεί τη βία και απαλλάσσει τους δράστες από την πλήρη ευθύνη των πράξεών τους.
Αντί να εστιάζουμε στη συμπεριφορά του θύτη και στα αίτια της βίας, αναλωνόμαστε στο να ελέγχουμε και να κρίνουμε τη ζωή του θύματος.
Η αναπτυξιακή ψυχολογία, και συγκεκριμένα η έννοια του «moratorium» στα ψυχοκοινωνικά στάδια, μας βοηθά να κατανοήσουμε ότι η εφηβεία και η νεότητα είναι περίοδοι αναζήτησης ταυτότητας, πειραματισμού και διαμόρφωσης προσωπικότητας. Αυτό, όμως, δεν μπορεί και δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την άσκηση βίας ή την παραβίαση των ορίων του άλλου. Η ευθύνη για μια εγκληματική πράξη ανήκει αποκλειστικά σε εκείνον που την διαπράττει.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι ατομικό αλλά βαθιά κοινωνικό. Αντανακλά μια παιδεία που ακόμα δεν έχει αποτινάξει πατριαρχικές αντιλήψεις και μια κοινωνία που δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τη σοβαρότητα της έμφυλης βίας. Χρειαζόμαστε εκπαίδευση, ενημέρωση και, κυρίως, αλλαγή νοοτροπίας.
Μια κοινωνία που κατηγορεί τα θύματα δεν μπορεί να προοδεύσει.
Η πραγματική πρόοδος έρχεται όταν αναλαμβάνουμε συλλογικά την ευθύνη να προστατεύουμε τους πιο ευάλωτους και να απαιτούμε λογοδοσία από εκείνους που παραβιάζουν τα όρια και τα δικαιώματα των άλλων. Μέχρι τότε, το πρόβλημα δεν θα είναι τα θύματα θα είμαστε εμείς.
